Σήμανση Ασφάλειας: Υποχρεώσεις του Εργοδότη

Αν διαχειρίζεστε έναν χώρο εργασίας στην Ελλάδα, ήδη υπόκεισθε σε μια νομοθεσία που ξεπερνά κατά πολύ το "βάλτε μια πινακίδα πάνω από την έξοδο κινδύνου". Το Προεδρικό Διάταγμα 105/1995 (ΦΕΚ 67/Α΄/10.4.1995) καθορίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για κάθε εργοδότη, ανεξαρτήτως κλάδου ή μεγέθους επιχείρησης.

Η μη συμμόρφωση δεν σημαίνει μόνο κίνδυνο προστίμου. Σημαίνει πραγματικό κίνδυνο διαπίστωσης παράβασης κατά τη διάρκεια επιθεώρησης, ή —στη χειρότερη περίπτωση— τον λόγο για τον οποίο ένας εργαζόμενος δεν αναγνώρισε έναν κίνδυνο εγκαίρως. Δείτε τι απαιτεί πραγματικά ο νόμος και πού εμφανίζονται συνήθως τα κενά.

Από πού προέρχεται αυτή η υποχρέωση

Το Π.Δ. 105/1995 θεσπίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές για τη σήμανση ασφάλειας ή/και υγείας στην εργασία σε συμμόρφωση με την Οδηγία 92/58/ΕΟΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 3, ο εργοδότης πρέπει να προβλέπει και να εξασφαλίζει την ύπαρξη σήμανσης ασφάλειας ή/και υγείας κατά την εργασία, όταν οι υπαρκτοί ή πιθανοί κίνδυνοι δεν μπορούν να αποφευχθούν ή να μειωθούν επαρκώς με τεχνικά μέσα συλλογικής προστασίας ή με μέτρα, μεθόδους ή διαδικασίες οργάνωσης της εργασίας.

Όταν απαιτείται σήμανση σύμφωνα με το άρθρο 3, αυτή πρέπει να συμμορφώνεται προς τις ειδικές απαιτήσεις που περιέχονται στα Παραρτήματα II έως IX του διατάγματος, τα οποία καλύπτουν τις πινακίδες σήμανσης, την επισήμανση δοχείων και σωληνώσεων, τον πυροσβεστικό εξοπλισμό, τα εμπόδια και επικίνδυνα σημεία, τα φωτεινά σήματα, τα ηχητικά σήματα, τη φωνητική επικοινωνία και τα χειρονομιακά σήματα.

Έλεγχος και εποπτεία

Ο έλεγχος της εφαρμογής του Π.Δ. 105/1995 ανατίθεται στις αρμόδιες επιθεωρήσεις εργασίας — στα Κέντρα Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου (ΚΕ.Π.Ε.Κ.) ή στις Διευθύνσεις Επιθεώρησης Εργασίας, μέσω των αρμόδιων τμημάτων τεχνικής και υγειονομικής επιθεώρησης εργασίας.

Οι κατηγορίες σήμανσης σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ EN ISO 7010

Η τεχνική αναφορά που εφαρμόζεται στην πράξη είναι το πρότυπο ΕΛΟΤ EN ISO 7010, το οποίο τυποποιεί το σχήμα, το χρώμα και το εικονόγραμμα κάθε κατηγορίας σήματος:

Πινακίδες απαγόρευσης

Κόκκινος κύκλος σε λευκό φόντο με διαγώνια γραμμή. Απαγορεύουν μια συμπεριφορά που θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο.

Ανακαλύψτε τις πινακίδες απαγόρευσης σύμφωνες με ΕΛΟΤ EN ISO 7010.

Προειδοποιητικά σημάδια

Κίτρινο τρίγωνο με μαύρο περίγραμμα και εικονόγραμμα. Προειδοποιούν για συγκεκριμένο κίνδυνο που υπάρχει στον χώρο.

Δείτε την πλήρη γκάμα μας από τριγωνικά προειδοποιητικά σημάδια καθώς και τετράγωνα προειδοποιητικά σημάδια για κινδύνους που κανονίζονται με αυτή τη γεωμετρία.

Πινακίδες υποχρέωσης

Μπλε κύκλος. Επιβάλλουν συγκεκριμένη συμπεριφορά, όπως τη χρήση μέσων ατομικής προστασίας.

Ανακαλύψτε τις πινακίδες υποχρέωσης.

Σημάδια εκκένωσης έκτακτης ανάγκης

Πράσινο τετράγωνο ή ορθογώνιο. Υποδεικνύουν οδούς διαφυγής, εξόδους κινδύνου και εξοπλισμό πρώτων βοηθειών.

Δείτε τα σημάδια εκκένωσης έκτακτης ανάγκης.

Πινακίδες πυρασφάλειας

Κόκκινο τετράγωνο ή ορθογώνιο. Υποδεικνύουν τη θέση πυροσβεστήρων, πυροσβεστικών κρουνών και λοιπού εξοπλισμού πυροπροστασίας.

Δείτε τις πινακίδες πυρασφάλειας σύμφωνες με ISO 7010.

Πινακίδες αποκλειστικά κειμενικές, χωρίς εικονόγραμμα, δεν πληρούν πλέον τις απαιτήσεις του προτύπου ΕΛΟΤ EN ISO 7010. Εάν η επιχείρησή σας εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τέτοιου τύπου σήμανση, είναι καιρός να την αντικαταστήσετε ή να τη συμπληρώσετε.

Φωτεινή και φωτοφωσφορίζουσα σήμανση

Εκεί όπου ο φυσικός ή τεχνητός φωτισμός είναι ανεπαρκής — κλιμακοστάσια, τεχνικοί χώροι, νυχτερινές βάρδιες — το διάταγμα απαιτεί φωτισμένη ή φωτοφωσφορίζουσα σήμανση, η οποία παραμένει ορατή ακόμη και σε περίπτωση διακοπής ρεύματος.

Ανακαλύψτε τα φωτοφωσφορίζοντα σήματα ασφαλείας.

Ηχητικά σήματα

Οι συναγερμοί πυρκαγιάς και οι σειρήνες εκκένωσης εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία. Το διάταγμα καθορίζει απαιτήσεις σχετικά με την ένταση του ήχου, τη διαφοροποίηση από τον περιβάλλοντα θόρυβο και —ένα σημείο που συχνά παραβλέπεται— την ανάγκη το ηχητικό σήμα να επανενεργοποιείται αμέσως μετά από κάθε χρήση, έτοιμο για την επόμενη κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Φωνητική επικοινωνία

Οι προφορικές οδηγίες και προειδοποιήσεις —απευθείας ή μέσω συστήματος ηχητικής ενημέρωσης— αναγνωρίζονται ως επίσημος δίαυλος επικοινωνίας ασφάλειας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε χώρους εργασίας με πολύγλωσσο προσωπικό, όπου μια προφορική οδηγία θα πρέπει πάντα να συνοδεύεται από εικονογραμματική σήμανση, όχι να την αντικαθιστά.

Χειρονομιακά σήματα

Σε εργασίες όπου ο θόρυβος ή η απόσταση καθιστούν αδύνατη τη φωνητική επικοινωνία —χειρισμός γερανών, περονοφόρων, εργασίες φόρτωσης— το διάταγμα απαιτεί ένα τυποποιημένο σύνολο χειρονομιακών σημάτων, τα οποία αναγνωρίζονται με τον ίδιο τρόπο τόσο από το άτομο που κατευθύνει όσο και από τον χειριστή του μηχανήματος.

Σήμανση εμποδίων και οδών κυκλοφορίας

Ένα συχνά υποτιμημένο μέρος του διατάγματος αφορά την οριζόντια σήμανση. Παντού όπου ένας εργαζόμενος διατρέχει κίνδυνο να προσκρούσει σε εμπόδιο, να σκοντάψει ή να πέσει —άκρες ραμπών φόρτωσης, περιοχές με μειωμένο ύψος διέλευσης, όρια εσωτερικών οδών κυκλοφορίας οχημάτων σε αποθήκη— η επιφάνεια πρέπει να σημανθεί με εναλλασσόμενες λωρίδες:

• Κίτρινο-μαύρο, υπό γωνία περίπου 45°, για εμπόδια και επικίνδυνες ζώνες
• Κόκκινο-λευκό, συνήθως προορισμένες για οδούς πρόσβασης σε εξοπλισμό πυρόσβεσης και απαγορευμένες ζώνες

Αυτή είναι μία από τις πιο συχνά διαπιστωμένες παραβάσεις κατά τις επιθεωρήσεις — οι οδοί κυκλοφορίας υπάρχουν, αλλά δεν είναι πραγματικά σημασμένες σύμφωνα με το απαιτούμενο πρότυπο.

Ανακαλύψτε τις πινακίδες δαπέδου.

Λίστα ελέγχου συμμόρφωσης για εργοδότες και τεχνικούς ασφαλείας

• Όλη η εικονογραμματική σήμανση συμμορφώνεται με το ΕΛΟΤ EN ISO 7010 — χωρίς εναπομείνασες αποκλειστικά κειμενικές πινακίδες;
• Οι πινακίδες σε χώρους με ανεπαρκή φωτισμό είναι φωτισμένες ή φωτοφωσφορίζουσες;
• Οι ηχητικοί συναγερμοί ελέγχονται και επανενεργοποιούνται αυτόματα μετά τη χρήση;
• Όπου υπάρχουν γλωσσικά εμπόδια, η φωνητική επικοινωνία συμπληρώνεται με οπτική σήμανση;
• Οι εργασίες με γερανούς, περονοφόρα ή αναρτημένα φορτία χρησιμοποιούν τυποποιημένα χειρονομιακά σήματα;
• Τα εμπόδια, οι επικίνδυνες ζώνες και οι οδοί κυκλοφορίας είναι σωστά σημασμένα με κίτρινο-μαύρες ή κόκκινο-λευκές λωρίδες υπό τη σωστή γωνία;
• Ο εξοπλισμός πυρόσβεσης αναγνωρίζεται με μια ματιά από οποιοδήποτε σημείο του χώρου;
• Οι εργαζόμενοι έχουν λάβει τεκμηριωμένη εκπαίδευση σχετικά με τη σημασία της σήμανσης στην επιχείρηση;

Εάν η απάντηση σε έστω και μία από αυτές τις ερωτήσεις είναι "όχι", πρόκειται για συγκεκριμένο και εύκολα διορθώσιμο κενό — συνήθως το πρώτο στοιχείο που εντοπίζει ένας επιθεωρητής εργασίας κατά τον έλεγχο.

Συμμόρφωση με τον νόμο, χωρίς αμφιβολίες

Η StoreForSigns προμηθεύει σήμανση ασφάλειας σύμφωνη με το πρότυπο ΕΛΟΤ EN ISO 7010 σε όλες τις κατηγορίες που περιγράφονται σε αυτό το άρθρο —απαγόρευση, προειδοποίηση, υποχρέωση, εκκένωση, πυρασφάλεια, φωτοφωσφορίζουσα και σήμανση δαπέδου— κατασκευασμένη στην Ιταλία σύμφωνα με το ίδιο πρότυπο που ισχύει σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ανακαλύψτε την πλήρη μας γκάμα σημάτων ασφαλείας ανά κατηγορία.